04/24 2019

Skąd się bierze otyłość i dlaczego tak trudno z nią walczyć?

Wystarczy mniej jeść i więcej się ruszać – szczupła sylwetka jest na wyciągnięcie ręki! Takie hasła nawołujące osoby otyłe do zmiany stylu życia nie tylko bardzo spłycają problem, ale wręcz mogą go pogłębić. Otyłość może mieć swojej źródło w wielu różnych czynnikach – wygrana z nią wymaga odpowiedniej diagnostyki, wielu badań i ciężkiej pracy pod okiem specjalisty.

Dla większości społeczeństwa sprawa wygląda prosto – osoba otyła ma problem ze swoją wagą, bo za dużo je i za mało się rusza. Wystarczy zmienić dietę na zdrową i zapisać się na siłownię, by po roku wyglądać „normalnie”. Ten stereotyp, choć oczywiście ma w sobie część prawdy, jest dla osób otyłych bardzo krzywdzący. Przyczyn odkładania się nadmiernej ilości tkanki tłuszczowej może być bardzo wiele. Podobnie jak sposobów na poradzenie sobie z tym problemem.

Otyłość na liście chorób WHO

Przede wszystkim należy uświadomić sobie, iż otyłość nie jest kwestią estetyczną, lecz chorobą. Już 50 lat temu została przez Światową Organizację Zdrowia (WHO) wpisana na Międzynarodową Listę Chorób i Problemów Zdrowotnych (klasyfikacja ICD-10) pod kodem E66. To złożona przewlekła choroba, której przyczyn specjaliści upatrują w szeroko pojętych czynnikach środowiskowych, psychologicznych, genetycznych, metabolicznych lub hormonalnych.

Nadmiar tkanki tłuszczowej, wbrew obiegowej opinii, nie jest przyczyną, ale skutkiem otyłości. Specjaliści wyróżniają aż 50 powodów powstawania tego problemu. Większość z nich ma oczywiście związek z nieprawidłowym odżywianiem.

Dlaczego odżywiamy się nieprawidłowo – środowisko

Nawet osoba, która nigdy nie odwiedza fast-foodów i stara się jeść w rozsądnych ilościach, może mieć problem z nieprawidłowym odżywaniem. Źródłem złej diety bardzo często nawyki wyniesione z domu: tradycje i zwyczaje regionalne w przyrządzaniu posiłków – dodawanie dużej ilości cukru, potrawy tłuste itp., jedzenie przed telewizorem, zbyt duże przerwy między posiłkami, jedzenie późnym wieczorem itp.

Powyższe przyczyny zaliczane są przez badaczy do środowiskowego podłoża otyłości. Należą też od nich brak aktywności fizycznej oraz stres. W pierwszym wypadku pozytywne nawyki powinny być kształtowane już od dzieciństwa. Jeśli tak nie było, wprowadzenie aktywności fizycznej w planie tygodnia może się okazać dużym wyzwaniem. W drugim natomiast jedzenie już od wczesnych lat mogło być dla otyłej osoby np. nagrodą lub źródłem pocieszenia.

Otyłość, która zaczyna się w głowie

W grę często też wchodzą czynniki psychologiczne. Stany obniżonego nastroju czy depresji powodują utratę chęci do dbania o swój jadłospis. Z kolei niska samoocena i brak samoakceptacji wprost przekładają się na brak motywacji. Osoby otyłe często cierpią też na różnego rodzaju zaburzenia, takie jak zespół kompulsywnego jedzenia, zespół nocnego jedzenia czy uzależnienie od jedzenia.
Choć dla wielu osób teza ta jest kontrowersyjna, naukowcy są też przekonani o istnieniu genetycznych czynników sprzyjających otyłości. Podłożem problemu może też być zaburzona gospodarka hormonalna. Niedobór, nadmiar lub nieprawidłowe działanie hormonów nierzadko powoduje nadmierne odkładanie się tkanki tłuszczowej.

Dlaczego tak trudno walczyć z otyłością

Osoby szczupłe przekonują, że wystarczy mniej jeść i wsiąść na rower. Osoby, które od lat walczą z otyłością wiedzą, że nie jest to takie proste. Przede wszystkim konieczna jest właściwa diagnoza – często poprzedzona wieloma badaniami. Zmiana nastawienia i nawyków nierzadko wymaga też wsparcia psychologicznego. Należy przy tym pokreślić, iż o ile z nadwagą można walczyć samemu, o tyle otyłość wymaga pomocy specjalisty – obesitologa, dietetyka, często też psychoterapeuty. Tylko wdrożenie takich kompleksowych działań pomoże osobie otyłej uporać się ze swoim problemem.